Zwangerschapsverlof en ouderschapsverlof in Nederland

Een medewerker vertelt dat ze zwanger is, of een collega wordt vader. Voor een kleine werkgever volgen dan drie vragen: hoe lang is iemand weg, wie betaalt het loon en wanneer moet je wat regelen? Het zwangerschapsverlof, het geboorteverlof en het ouderschapsverlof staan allemaal in de Wet arbeid en zorg (Wazo). De regels zijn helder, maar de meldtermijnen en de verschillende uitkeringen lopen gemakkelijk door elkaar.

Hieronder vind je per verlofvorm de duur, de betaling, de meldtermijn en het effect op het vakantiesaldo, met de cijfers die gelden op 5 oktober 2026.

Overzicht

Verlof	Duur	Betaling	Melden
Zwangerschaps- en bevallingsverlof	Ten minste 16 weken	UWV, 100% van het dagloon tot het maximum	Uiterlijk 3 weken voor ingang
Geboorteverlof partner	1 keer de weekuren, binnen 4 weken na de geboorte	Werkgever, volledig loon	4 weken vooraf, of zo snel mogelijk
Aanvullend geboorteverlof	Tot 5 keer de weekuren, binnen 6 maanden	UWV, 70% van het dagloon tot het maximum	4 weken vooraf
Ouderschapsverlof	26 keer de weekuren, tot het kind 8 is	9 keer de weekuren in het eerste jaar: UWV, 70%	2 maanden vooraf, schriftelijk

Zwangerschaps- en bevallingsverlof

Een werknemer heeft in verband met haar bevalling recht op zwangerschaps- en bevallingsverlof (artikel 3:1 Wazo). Het zwangerschapsverlof mag ingaan vanaf zes weken voor de dag na de vermoedelijke bevallingsdatum en moet uiterlijk vier weken voor die dag ingaan. Bij een meerling is dat tien en acht weken.

Het bevallingsverlof begint op de dag na de bevalling en duurt tien weken. Daar komen de dagen bij waarmee het zwangerschapsverlof korter was dan zes weken. Samen is het verlof dus altijd ten minste 16 weken. Komt de baby later dan verwacht, dan wordt het verlof langer: het bevallingsverlof blijft tien weken, gerekend vanaf de werkelijke bevalling.

Ligt de baby tijdens het bevallingsverlof in het ziekenhuis, dan wordt het verlof vanaf de achtste opnamedag verlengd met het aantal opnamedagen, tot maximaal tien weken (artikel 3:1 lid 5 Wazo). De werknemer kan ook vragen om het bevallingsverlof na zes weken op te delen en de rest binnen 30 weken flexibel op te nemen. Dat verzoek doet zij uiterlijk drie weken na de ingang van het verlof. Je stemt er binnen twee weken mee in, tenzij een zwaarwegend bedrijfsbelang zich daartegen verzet (artikel 3:1 lid 6 en 8 Wazo).

Rekenvoorbeeld

De vermoedelijke bevallingsdatum is 10 maart 2027. De dag erna is 11 maart. Het zwangerschapsverlof mag ingaan vanaf 28 januari 2027 en moet uiterlijk op 11 februari 2027 ingaan.

Kiest de werknemer voor 28 januari en wordt de baby op 10 maart geboren, dan duurt het zwangerschapsverlof precies zes weken. Het bevallingsverlof loopt dan tien weken, van 11 maart tot en met 19 mei 2027.

Kiest ze voor 11 februari, dan duurt het zwangerschapsverlof vier weken. De twee ontbrekende weken komen bij het bevallingsverlof, dat dan twaalf weken duurt, tot en met 2 juni 2027. In beide gevallen is het totaal 16 weken.

Melden en betalen

De werknemer meldt je uiterlijk drie weken van tevoren op welke dag zij het zwangerschapsverlof opneemt, en de bevalling uiterlijk op de tweede dag erna (artikel 3:3 Wazo). Jij vraagt de uitkering aan bij UWV. Die bedraagt 100% van het dagloon, tot het maximumdagloon (artikel 3:13 Wazo). UWV noemt voor 2026 een maximumdagloon van € 309,91 bruto per dag. Meestal ontvang je als werkgever de uitkering en betaal je het loon gewoon door.

Tijdens het zwangerschaps- en bevallingsverlof heeft de werknemer geen recht op loon bij ziekte (artikel 7:629 lid 4 BW). De uitkering van UWV vervangt het loon.

Geboorteverlof voor de partner

De partner heeft na de bevalling recht op geboorteverlof van één keer de arbeidsduur per week, op te nemen binnen vier weken na de geboorte (artikel 4:2 Wazo). Jij betaalt het volledige loon door. Wie 32 uur per week werkt, krijgt dus 32 uur betaald verlof.

Na dat geboorteverlof heeft de partner recht op aanvullend geboorteverlof van ten hoogste vijf keer de arbeidsduur per week, op te nemen binnen zes maanden na de geboorte (artikel 4:2a Wazo). Dat verlof is onbetaald, maar UWV betaalt een uitkering van 70% van het dagloon, met een maximum van 70% van het maximumdagloon (artikel 4:2b Wazo). Bij het maximumdagloon van € 309,91 is dat ten hoogste € 216,94 per dag.

De partner meldt beide verlofvormen ten minste vier weken vooraf, schriftelijk of elektronisch, met de periode, het aantal weken en de spreiding over de week (artikel 4:3 lid 2 Wazo). Kan dat niet, bijvoorbeeld omdat de baby te vroeg komt, dan meldt hij het zo snel mogelijk. De uitkering voor het aanvullende verlof vraag je als werkgever aan bij UWV, tussen vier weken voor de eerste verlofdag en vier weken na de laatste (artikel 4:2c Wazo).

Rekenvoorbeeld

Een vader werkt 36 uur per week en verdiende in het referentiejaar € 46.980 aan loon. Zijn geboorteverlof is 36 uur, door jou betaald. Zijn aanvullende geboorteverlof is ten hoogste 5 × 36 = 180 uur.

Het dagloon is 1/261 van het jaarloon: € 46.980 / 261 = € 180,00. De uitkering is 70% daarvan: € 126,00 per dag. Dat ligt onder het maximum van € 216,94.

Ouderschapsverlof

Elke ouder heeft per kind recht op ouderschapsverlof van 26 keer de arbeidsduur per week (artikel 6:1 en 6:2 Wazo), op te nemen tot het kind acht jaar is (artikel 6:4 Wazo). Het verlof is in principe onbetaald. Over negen keer de arbeidsduur per week, opgenomen in het eerste levensjaar van het kind, betaalt UWV een uitkering van 70% van het dagloon, tot 70% van het maximumdagloon (artikel 6:3 Wazo).

Voor een medewerker met een contract van 36 uur per week is dat 26 × 36 = 936 uur verlof, waarvan 9 × 36 = 324 uur met uitkering als hij ze vóór de eerste verjaardag van het kind opneemt.

De werknemer meldt het ouderschapsverlof ten minste twee maanden vooraf schriftelijk, met de periode, het aantal uren per week en de spreiding (artikel 6:5 lid 1 Wazo). Tot vier weken voor de ingang kun je, na overleg en op grond van een zwaarwegend bedrijfsbelang, de invulling wijzigen. Je motiveert dat schriftelijk, en de werknemer moet het verlof nog steeds binnen de wettelijke termijnen kunnen opnemen (artikel 6:5 lid 3 Wazo). Het verlof zelf weigeren kun je niet.

Het effect op vakantie

Geen van deze verlofvormen mag je van het vakantiesaldo afhalen. Dat staat in artikel 3:4 Wazo voor het zwangerschaps- en bevallingsverlof, in artikel 4:6 lid 2 voor het geboorteverlof en het aanvullende geboorteverlof, en in artikel 6:7 voor het ouderschapsverlof.

De opbouw verschilt wel. Tijdens het zwangerschaps- en bevallingsverlof bouwt de werknemer vakantie op over de volledige arbeidsduur (artikel 7:635 lid 2 BW). Dat geldt ook voor de periodes waarin UWV een uitkering betaalt voor aanvullend geboorteverlof of betaald ouderschapsverlof (artikel 7:635 lid 1 onder g BW). Over onbetaald ouderschapsverlof bouwt de werknemer geen wettelijke vakantie op. Hoe je een saldo met zo’n onderbreking berekent, lees je in ons artikel over vakantiedagen berekenen.

Wat verandert er?

De tekst van de Wet arbeid en zorg die op 5 oktober 2026 geldt, is van kracht sinds 1 januari 2025 en is sindsdien niet gewijzigd. Daarin staan de percentages van 100% voor het zwangerschaps- en bevallingsverlof en 70% voor het aanvullende geboorteverlof en het betaalde ouderschapsverlof. Een hogere uitkering voor het aanvullende geboorteverlof of het ouderschapsverlof is op die datum niet in werking. Het maximumdagloon kan wel elk halfjaar veranderen, op 1 januari en 1 juli. Controleer dat bedrag daarom bij elke aanvraag op de site van UWV.

Praktisch: plan het verlof op tijd

Neem de meldtermijnen op in je verlofproces: drie weken voor zwangerschapsverlof, vier weken voor geboorteverlof en twee maanden voor ouderschapsverlof. Bevestig elke melding schriftelijk, met data en uren. Een tool als TeamYo kan helpen om de verlofaanvragen, saldi en de teamkalender op één plek te houden, zodat je ziet wanneer iemand afwezig is. De uitkeringsaanvragen bij UWV doe je zelf.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• Wet arbeid en zorg, artikelen 3:1, 3:3, 3:4, 3:13, 4:2 tot en met 4:3, 4:6, 6:1 tot en met 6:7 (wetten.overheid.nl)
• Burgerlijk Wetboek Boek 7, artikelen 7:629 en 7:635 (wetten.overheid.nl)
• Hoe kan ik zwangerschapsverlof en een zwangerschapsuitkering aanvragen? (Rijksoverheid)
• Wanneer heb ik recht op betaald ouderschapsverlof? (Rijksoverheid)
• Heeft het ouderschapsverlof invloed op mijn vakantiedagen? (Rijksoverheid)
• Geboorteverlof voor partners (Rijksoverheid)
• Maximumdagloon 2026 (UWV)