# Overwerk in Nederland: regels, grenzen en vergoeding

[Terug naar de blog](/nl/blog/)

![Overwerk in Nederland: regels, grenzen en vergoeding](/blog/nl-overwerk-regels-nederland/cover.jpg)

Een grote order, een zieke collega, een deadline die naar voren schuift. In bijna elk mkb-bedrijf is weleens overwerk nodig. Toch zijn de regels voor overwerk in Nederland voor veel werkgevers onduidelijk. Moet een werknemer overwerken als je het vraagt? Hoeveel uur mag het zijn? En moet je die uren met toeslag betalen?

Het korte antwoord: de wet kent geen apart begrip overwerk en geen wettelijke overwerktoeslag. Wat de wet wel doet, is grenzen stellen aan het totale aantal uren dat iemand werkt, en een ondergrens stellen aan wat je voor elk uur betaalt. De vergoeding zelf regel je in de arbeidsovereenkomst of volgt uit de cao. Dit artikel zet de regels op een rij zoals ze gelden op 5 oktober 2026.

## Wat is overwerk volgens de wet?

De Arbeidstijdenwet (Atw) spreekt niet over overwerk. Ze kijkt alleen naar arbeidstijd: de tijd dat de werknemer onder gezag van de werkgever arbeid verricht (artikel 1:7 Atw). Of een uur binnen of buiten het contract valt, maakt voor de wettelijke grenzen dus niet uit. Elk gewerkt uur telt mee.

In de praktijk noemen we overwerk de uren boven de overeengekomen arbeidsduur. Bij een parttimer heten die uren vaak meeruren, zolang ze onder de fulltimenorm van de cao blijven. Die definitie komt uit de cao of het contract, niet uit de wet. Lees daarom eerst wat je cao over overwerk en meeruren zegt.

## Moet een werknemer overwerken?

Een algemene wettelijke plicht om over te werken bestaat niet. Wel moeten werkgever en werknemer zich gedragen als goed werkgever en goed werknemer (artikel 7:611 BW). Vraag je bij een echte piek om een paar extra uren, dan mag je verwachten dat een werknemer zich redelijk opstelt. Hoe vaker en hoe minder noodzakelijk het overwerk, hoe sterker de werknemer staat als hij weigert.

Twee groepen hebben extra bescherming. Een zwangere werknemer kan niet worden verplicht meer te werken dan 10 uur per dienst, gemiddeld 50 uur per week over 4 weken en gemiddeld 45 uur per week over 16 weken (artikel 4:5 lid 4 Atw). En voor jongeren onder 18 jaar gelden lagere maxima: 9 uur per dienst en 45 uur per week (artikel 5:7 lid 1 Atw).

Houd ook rekening met artikel 4:1a Atw. Bij het vaststellen van werktijden moet je, voor zover dat redelijkerwijs kan, rekening houden met zorgtaken en andere persoonlijke omstandigheden van de werknemer. Wie elke dag om half zes een kind van de opvang moet halen, kun je niet zomaar structureel laten doorwerken.

## De grenzen van de Arbeidstijdenwet

Voor werknemers van 18 jaar en ouder gelden deze maxima (artikel 5:7 lid 2 en 3 Atw):

| Norm | Maximum |
| --- | --- |
| Per dienst | 12 uur |
| Per week | 60 uur |
| Gemiddeld over 4 weken | 55 uur per week |
| Gemiddeld over 16 weken | 48 uur per week |

De cao kan van de 55-uursnorm over 4 weken afwijken, maar niet van de 12 uur per dienst, de 60 uur per week en de 48 uur gemiddeld over 16 weken (artikel 5:7 lid 4 Atw). Daarnaast blijven de rusttijden en pauzes gelden. Die behandelen we uitgebreid in het artikel over [werktijden, pauzes en rusttijden](/nl/blog/arbeidstijdenwet-rusttijden-pauzes-nederland/). Voor nachtdiensten gelden strengere grenzen, zoals maximaal 10 uur per nachtdienst (artikel 5:8 Atw).

### Rekenvoorbeeld: een drukke periode van zes weken

Een medewerker heeft een contract van 40 uur per week. In het voorjaar draait het bedrijf zes weken lang 52 uur per week, verdeeld over vijf dagen van 10,4 uur. Mag dat?

Per dienst blijft hij onder 12 uur en per week onder 60 uur. Over elke periode van 4 weken komt hij op gemiddeld 52 uur, onder de 55. Over 16 weken hangt het af van de rest van de periode. Werkt hij in de tien weken daarna gewoon 40 uur, dan is het gemiddelde (6 × 52 + 10 × 40) / 16 = 712 / 16 = 44,5 uur per week. Dat is onder de 48. Deze piek past dus binnen de wet.

Zou dezelfde medewerker zestien weken achter elkaar 52 uur werken, dan komt hij op een gemiddelde van 52 uur over 16 weken. Dat is een overtreding van artikel 5:7 lid 2 onder c Atw, ook al is elke week afzonderlijk toegestaan.

## Uitbetalen of tijd voor tijd?

De wet schrijft geen overwerktoeslag voor. Of overuren worden uitbetaald, met of zonder toeslag, of worden gecompenseerd met vrije tijd, volgt uit de arbeidsovereenkomst of de cao. Veel cao’s kennen toeslagen voor overwerk of voor werk op bepaalde uren, en vaak een keuze tussen geld en tijd voor tijd.

Er is wel een harde ondergrens. Een werknemer van 21 jaar of ouder heeft voor de arbeid die hij verricht recht op ten minste het minimumloon (artikel 7 Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag). Sinds 1 juli 2026 is dat € 14,99 bruto per uur (artikel 8 van die wet, na de indexering van juli 2026). Dat geldt voor elk gewerkt uur, dus ook voor overuren. Een afspraak dat overwerk in het salaris is inbegrepen kan, maar nooit zo dat het loon per gewerkt uur onder het minimumloon zakt.

Voor die ondergrens geldt ook een termijn. Werkt iemand in een betalingsperiode meer uren dan afgesproken, dan betaal je die uren ten minste tegen het minimumloon uiterlijk in de volgende betalingsperiode uit. Compenseren in vrije tijd mag alleen als je dat vooraf schriftelijk met de werknemer hebt afgesproken en de cao die mogelijkheid biedt (artikel 13a Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag).

### Rekenvoorbeeld: geld of vrije tijd

Neem de medewerker uit het eerste voorbeeld, met een uurloon van € 20,00. In zes weken werkt hij 6 × 12 = 72 uur boven zijn contract.

Betaal je die uren uit tegen het gewone uurloon, dan kost dat 72 × € 20,00 = € 1.440,00 bruto. Schrijft je cao bijvoorbeeld een toeslag van 25% voor, dan wordt dat 72 × € 25,00 = € 1.800,00 bruto. Spreek je tijd voor tijd af, dan krijgt hij 72 uur vrij, wat neerkomt op 9 werkdagen van 8 uur.

Kies je voor tijd voor tijd, leg dan vast tot wanneer de uren moeten worden opgenomen en wat er gebeurt met uren die bij vertrek nog openstaan. Compensatie-uren zijn geen vakantiedagen: de regels uit [vakantiedagen berekenen](/nl/blog/vakantiedagen-berekenen-nederland/) gelden er niet automatisch voor.

## Structureel overwerk: let op het rechtsvermoeden

Werkt een medewerker maandenlang meer dan zijn contract, dan kan dat gevolgen hebben voor de arbeidsduur zelf. Artikel 7:610b BW bepaalt dat, als een arbeidsovereenkomst ten minste drie maanden heeft geduurd, de arbeid in een maand wordt vermoed even groot te zijn als het gemiddelde per maand in de drie voorafgaande maanden. Een parttimer met een contract van 24 uur die al een half jaar 32 uur werkt, kan zich op dat vermoeden beroepen en een contract van 32 uur vragen. Het is dan aan jou om aan te tonen dat de extra uren tijdelijk waren.

Daarnaast kan een werknemer op grond van de Wet flexibel werken een aanpassing van zijn arbeidsduur vragen. Voor werkgevers met minder dan 10 werknemers geldt artikel 2 van die wet niet; zij moeten wel zelf een regeling treffen voor het aanpassen van de arbeidsduur (artikel 2 lid 18 Wet flexibel werken). Het rechtsvermoeden van artikel 7:610b BW geldt voor iedere werkgever.

## Overuren registreren

Omdat elk uur meetelt voor de wettelijke grenzen, moeten ook de overuren in de registratie van arbeids- en rusttijden staan. Artikel 4:3 Atw verplicht elke werkgever een deugdelijke registratie te voeren, die je ten minste 52 weken bewaart. Hoe dat werkt en welke boetes gelden, lees je in ons artikel over [urenregistratie](/nl/blog/urenregistratie-verplicht-nederland/).

Voor overwerk is de registratie dubbel nuttig. Je ziet op tijd wanneer iemand richting het gemiddelde van 48 uur over 16 weken gaat, en je hebt een basis voor de uitbetaling of het saldo tijd voor tijd. Laat medewerkers hun begin- en eindtijden op de dag zelf vastleggen. Reconstructies achteraf leiden juist bij overwerk tot discussie.

#### Probeer TeamYo gratis

Verlofregistratie gratis tot 5 medewerkers.

[Gratis proberen](/nl/contact/?lead_source=blog_product&requested_locale=en)

## De rol van de cao

In Nederland valt een groot deel van de werknemers onder een cao. Daarin staat meestal wat als overwerk telt, vanaf welk uur een toeslag geldt, hoe hoog die is en of de werknemer mag kiezen voor vrije tijd. Een cao kan op een aantal punten ook afwijken van de Atw, maar alleen waar de wet dat uitdrukkelijk toestaat, zoals bij de 55-uursnorm over 4 weken.

Geldt er geen cao, dan zijn je arbeidsovereenkomsten of je personeelsregeling de plek om het te regelen. Schrijf op wanneer je overwerk kunt vragen, hoe het wordt vergoed en hoe het wordt geregistreerd. Een tool als TeamYo kan helpen om de tijdregistratie en het verlof op één plek te houden en de uren per maand naar Excel te exporteren voor de salarisadministratie. Of de uren binnen de grenzen van de Atw en je cao blijven, moet je zelf toetsen.

## Veelgestelde vragen

**Is overwerk wettelijk verplicht in Nederland?**

Nee, er is geen algemene wettelijke plicht. Wel moet een werknemer zich als goed werknemer gedragen (artikel 7:611 BW). Bij een echte piek mag je verwachten dat hij redelijk meewerkt, maar structureel overwerk zonder noodzaak kan hij weigeren. Voor zwangere werknemers en jongeren gelden lagere maxima.

**Hoeveel uur mag je maximaal overwerken?**

De wet telt alle gewerkte uren samen. Voor werknemers van 18 jaar en ouder is het maximum 12 uur per dienst, 60 uur per week, gemiddeld 55 uur per week over 4 weken en gemiddeld 48 uur per week over 16 weken (artikel 5:7 Arbeidstijdenwet).

**Heb ik recht op een overwerktoeslag?**

Niet op grond van de wet. Een toeslag volgt alleen uit je cao of arbeidsovereenkomst. Wel moet elk gewerkt uur ten minste tegen het minimumloon worden betaald: sinds 1 juli 2026 14,99 euro bruto per uur voor werknemers van 21 jaar en ouder.

**Mag de werkgever overuren compenseren met vrije tijd?**

Ja, als dat in de cao of de arbeidsovereenkomst is afgesproken. Voor het minimumloon over die uren moet de afspraak vooraf schriftelijk zijn gemaakt en moet de cao compensatie in tijd mogelijk maken (artikel 13a Wet minimumloon). Leg vast hoeveel uur vrij er per overuur tegenover staat, tot wanneer de uren moeten worden opgenomen en wat er bij vertrek met een openstaand saldo gebeurt.

**Moet ik overuren registreren?**

Ja. Artikel 4:3 Arbeidstijdenwet verplicht een deugdelijke registratie van alle arbeids- en rusttijden, dus ook van overuren. Bewaar die registratie ten minste 52 weken.

**Wat als een parttimer structureel meer uren werkt?**

Na een contract van ten minste drie maanden geldt het rechtsvermoeden van artikel 7:610b BW: de arbeidsomvang wordt vermoed gelijk te zijn aan het gemiddelde van de drie voorafgaande maanden. De werknemer kan dan een contract voor die uren vragen, tenzij je aantoont dat de extra uren tijdelijk waren.

## Bronnen

-   [Arbeidstijdenwet, artikelen 1:7, 4:1a, 4:3, 4:5, 5:7 en 5:8 (wetten.overheid.nl)](https://wetten.overheid.nl/BWBR0007671/)
-   [Burgerlijk Wetboek Boek 7, artikelen 7:610b en 7:611 (wetten.overheid.nl)](https://wetten.overheid.nl/BWBR0005290/)
-   [Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag, artikelen 7, 8 en 13a (wetten.overheid.nl)](https://wetten.overheid.nl/BWBR0002638/)
-   [Regeling indexatie wettelijk minimumloon per 1 juli 2026, Staatscourant 2026, 16505 (officielebekendmakingen.nl)](https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2026-16505.html)
-   [Wet flexibel werken, artikel 2 (wetten.overheid.nl)](https://wetten.overheid.nl/BWBR0011173/)
-   [Heb ik recht op een aangepast contract als ik veel overwerk? (Rijksoverheid)](https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/arbeidsovereenkomst-en-cao/vraag-en-antwoord/heb-ik-recht-op-een-aangepast-contract-als-ik-veel-overwerk)
-   [Overwerken (Loket.nl kennisbank)](https://www.loket.nl/kb/overwerken/)

### Over de auteur

![Andre Nabais](/authors/andre-nabais.jpg)

#### Andre Nabais

Medeoprichter van TeamYo. Wil hr-processen voor het mkb eenvoudig maken.

### Verlof regelen zonder Excel?

Verlofregistratie gratis tot 5 medewerkers.

[Gratis proberen](/nl/contact/?lead_source=blog_newsletter&requested_locale=en)

## Gerelateerde artikelen

[![Urenregistratie verplicht in Nederland? Wat de wet eist](/blog/nl-urenregistratie-verplicht-nederland/cover.jpg)](/nl/blog/urenregistratie-verplicht-nederland/)

5 oktober 2026

## [Urenregistratie verplicht in Nederland? Wat de wet eist](/nl/blog/urenregistratie-verplicht-nederland/)

Is urenregistratie verplicht in Nederland? Wat artikel 4:3 Arbeidstijdenwet eist, wat je registreert, hoe lang je bewaart en welke boetes gelden.

[Urenregistratie](/nl/blog/tag/urenregistratie/)[Arbeidstijdenwet](/nl/blog/tag/arbeidstijdenwet/)

[Lees verder](/nl/blog/urenregistratie-verplicht-nederland/)

[![Arbeidstijdenwet: rusttijden, pauzes en maximale werktijd](/blog/nl-arbeidstijdenwet-rusttijden-pauzes-nederland/cover.jpg)](/nl/blog/arbeidstijdenwet-rusttijden-pauzes-nederland/)

5 oktober 2026

## [Arbeidstijdenwet: rusttijden, pauzes en maximale werktijd](/nl/blog/arbeidstijdenwet-rusttijden-pauzes-nederland/)

De Arbeidstijdenwet uitgelegd: maximale werktijd per dienst en per week, gemiddelden, pauzes, dagelijkse en wekelijkse rust en werken op zondag.

[Arbeidstijdenwet](/nl/blog/tag/arbeidstijdenwet/)[Rusttijden](/nl/blog/tag/rusttijden/)

[Lees verder](/nl/blog/arbeidstijdenwet-rusttijden-pauzes-nederland/)

[![Nachtdienst en ploegendienst: de regels in Nederland](/blog/nl-nachtdienst-ploegendienst-regels-nederland/cover.jpg)](/nl/blog/nachtdienst-ploegendienst-regels-nederland/)

5 oktober 2026

## [Nachtdienst en ploegendienst: de regels in Nederland](/nl/blog/nachtdienst-ploegendienst-regels-nederland/)

Regels voor nachtdiensten en ploegendiensten in Nederland: definitie, maximale duur, rust na nachtdiensten, gezondheidsonderzoek, nachttoeslag en een rooster.

[Nachtdienst](/nl/blog/tag/nachtdienst/)[Ploegendienst](/nl/blog/tag/ploegendienst/)

[Lees verder](/nl/blog/nachtdienst-ploegendienst-regels-nederland/)